Γιατί φθείρεται μια σχέση

Τα παραμύθια τελειώνουν με τον γάμο. Η ζωή, όχι. Και κάπου μετά το «ζήσανε αυτοί καλά», έρχεται ένα κεφάλαιο που κανείς δεν μας περιγράφει: η Τρίτη απόγευμα, ο έβδομος χρόνος, η τρίτη νύχτα χωρίς ύπνο με ένα μωρό, η χιλιοστή κουβέντα για το ποιος θα πάει στο σούπερ μάρκετ.

Πολλοί άνθρωποι, όταν νιώθουν ότι η σχέση τους δεν είναι πια όπως στην αρχή, συμπεραίνουν ότι κάτι πήγε στραβά. Ότι διάλεξαν λάθος άνθρωπο, ή ότι κάτι χάλασε που δεν φτιάχνεται. Η έρευνα δείχνει μια πιο ήπια εικόνα.

Σε μια μεγάλη ανασκόπηση 115 μελετών που παρακολούθησαν πάνω από 45.000 γάμους στον χρόνο, οι Benjamin Karney και Thomas Bradbury συγκέντρωσαν όσα ξέρουμε για το πώς αλλάζει η ποιότητα μιας σχέσης. Μια από τις πιο σταθερές τάσεις ήταν ότι η ικανοποίηση από τη σχέση συνήθως μειώνεται σταδιακά με τα χρόνια, ιδιαίτερα μετά τα πρώτα χρόνια (Karney και Bradbury, 1995).

Μια άλλη μελέτη, των Brian Doss και των συνεργατών του, παρακολούθησε 218 ζευγάρια για τα πρώτα οκτώ χρόνια του γάμου τους. Στα ζευγάρια που απέκτησαν παιδί, η ποιότητα της σχέσης έπεσε απότομα μετά τη γέννηση, και η πτώση συνήθως παρέμεινε. Στα ζευγάρια χωρίς παιδιά, η πτώση ήταν πιο σταδιακή, αλλά υπήρχε κι εκεί (Doss και συνεργάτες, 2009).

Οι μελέτες αυτές αφορούν κυρίως παντρεμένα ζευγάρια στις ΗΠΑ και δείχνουν μέσους όρους. Πολλά ζευγάρια δεν ακολουθούν αυτή την πορεία, και άλλα την αντιστρέφουν. Δείχνουν όμως κάτι παρηγορητικό: αν η σχέση σου έχει κουραστεί, δεν είσαι εξαίρεση. Δεν αποδεικνύεται όμως ότι αυτή η φθορά οφείλεται απλώς σε αμέλεια. Οι πιέσεις, οι διαθέσιμες δυνάμεις και ο τρόπος που αντιμετωπίζετε τις δυσκολίες παίζουν επίσης ρόλο.

Η ποιότητα της σχέσης δεν αφορά μόνο τη σχέση. Μια μετα-ανάλυση 93 μελετών βρήκε ότι η ποιότητα του γάμου συνδέεται με την προσωπική ευεξία, και ότι η σύνδεση αυτή φαίνεται και όταν οι άνθρωποι παρακολουθούνται στον χρόνο (Proulx και συνεργάτες, 2007). Μια ανασκόπηση των Janice Kiecolt-Glaser και Stephanie Wilson συγκέντρωσε έρευνες που δείχνουν πώς η σχέση επηρεάζει ακόμα και τη σωματική υγεία, μέσα από τον ύπνο, το στρες και τις συνήθειες που μοιράζονται οι δύο άνθρωποι (Kiecolt-Glaser και Wilson, 2017).

Αυτό δεν σημαίνει ότι η σχέση πρέπει να είναι τέλεια για να είσαι καλά, ούτε ότι όποιος δεν είναι σε σχέση είναι λιγότερο υγιής. Σημαίνει ότι όταν είσαι σε σχέση, η ποιότητά της επηρεάζει πολλά περισσότερα από τα βράδια σας.

Αν η σχέση σας έχει κουραστεί, μπορείς να ξεκινήσεις από μια μικρή μορφή φροντίδας που χωρά στη σημερινή ζωή σας. Οι μεγάλες χειρονομίες έχουν τη θέση τους, αλλά δεν αντικαθιστούν την καθημερινή προσοχή. Όταν υπάρχει και ένα επίμονο πρακτικό πρόβλημα, χρειάζεται να ασχοληθείτε και με αυτό, όχι μόνο με την ατμόσφαιρα ανάμεσά σας.

Αυτό το βιβλίο θα σου προτείνει τέτοιες κινήσεις. Οι περισσότερες κρατούν λίγα λεπτά. Μερικές μπορείς να τις κάνεις μόνο εσύ. Και οι μελέτες που θα δούμε δείχνουν ότι τέτοιες μικρές κινήσεις μπορεί, μαζεμένες, να κάνουν διαφορά.