Πριν ξεκινήσεις

Θυμάσαι πώς ήταν στην αρχή; Μιλούσατε ως τις τρεις το πρωί για πράγματα που σήμερα δεν θυμάστε. Ο ένας ήξερε πώς είχε περάσει η μέρα του άλλου. Ένα μήνυμα στη μέση της δουλειάς έφτιαχνε όλο το απόγευμα.

Κάπου στη διαδρομή, χωρίς να το αποφασίσει κανείς, άλλαξε κάτι. Ήρθαν οι υποχρεώσεις, οι λογαριασμοί, ίσως τα παιδιά, οι γονείς που χρειάζονται φροντίδα, οι δουλειές που δεν τελειώνουν ποτέ. Οι κουβέντες έγιναν πιο πρακτικές: ποιος παίρνει τα παιδιά, τι θα φάμε, πότε πληρώνεται το ρεύμα. Τα βράδια τελειώνουν μπροστά σε δύο διαφορετικές οθόνες. Δεν σταματήσατε να αγαπιέστε. Απλώς η σχέση έγινε ένα ακόμα πράγμα που πρέπει να «τρέξει».

Αν αναγνωρίζεις κάτι από αυτά, δεν συμβαίνει μόνο στη δική σας σχέση. Η έρευνα δείχνει ότι αυτή η σταδιακή φθορά είναι από τα πιο συνηθισμένα πράγματα στις μακροχρόνιες σχέσεις. Δείχνει όμως και κάτι πιο ελπιδοφόρο: οι σχέσεις δεν ακολουθούν όλες την ίδια πορεία. Μικρές, καθημερινές κινήσεις μπορεί να βοηθήσουν να ξαναβρείτε επαφή, και μπορείς να αρχίσεις από σήμερα.

Το βιβλίο απευθύνεται σε ανθρώπους σε μια σταθερή σχέση: παντρεμένους ή όχι, με παιδιά ή χωρίς, οποιουδήποτε φύλου. Πολλές από τις μελέτες που θα συναντήσεις έγιναν με παντρεμένα ζευγάρια άνδρα και γυναίκας, γιατί αυτά μελετήθηκαν περισσότερο τις προηγούμενες δεκαετίες. Θα το σημειώνουμε όπου έχει σημασία. Οι περισσότερες ιδέες αφορούν την προσοχή, την ευγνωμοσύνη και τον τρόπο που διαφωνούμε. Μπορεί να σας είναι χρήσιμες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν ελεγχθεί εξίσου σε κάθε είδος σχέσης.

Για τον άλλον άνθρωπο της σχέσης θα χρησιμοποιούμε συνήθως τη φράση «ο άνθρωπός σου». Είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε για όλα τα ζευγάρια χωρίς να υποθέσουμε ποιος είναι ποιος.

Μπορείς να διαβάσεις το βιβλίο μόνο εσύ. Πολλά από τα εργαλεία του αφορούν κινήσεις που μπορείς να κάνεις εσύ: τον τρόπο που απαντάς στα καλά νέα, ένα «ευχαριστώ», ένα κινητό που μένει στην άκρη. Δεν χρειάζεται να πείσεις τον άνθρωπό σου να το διαβάσει για να τα δοκιμάσεις. Η ανταπόκρισή του όμως δεν εξαρτάται μόνο από σένα, και δεν αναλαμβάνεις μόνο εσύ τη φροντίδα της σχέσης.

Αν διαβάζετε μαζί, ακόμα καλύτερα. Μπορείτε να διαβάζετε το ίδιο κεφάλαιο και να μιλάτε για τις ερωτήσεις του, ή να το διαβάζει ο καθένας στον δικό του ρυθμό και να συναντιέστε στο τέλος κάθε εβδομάδας. Θα βρεις προτάσεις για κοινές ασκήσεις σε αρκετά κεφάλαια.

Δεν είναι θεραπεία ζεύγους. Αν η σχέση σας περνά σοβαρή κρίση, αν υπάρχει μια απιστία που δεν έχει επεξεργαστεί, αν οι καβγάδες έχουν γίνει καθημερινοί και σκληροί, η Ημέρα 20 εξηγεί τι βοήθεια υπάρχει. Δεν χρειάζεται να φτάσεις εκεί για να τη ζητήσεις.

Δεν είναι για σχέσεις με βία. Αν ο άνθρωπός σου σε χτυπά, σε απειλεί, σε φοβίζει, ελέγχει τα χρήματα, τις κινήσεις ή τις επαφές σου, αυτό δεν είναι πρόβλημα επικοινωνίας και δεν λύνεται με καλύτερες κουβέντες. Η ασφάλειά σου έρχεται πρώτη. Η Γραμμή SOS 15900 απευθύνεται σε γυναίκες που ζουν βία, όλο το 24ωρο. Η γραμμή 197 του ΕΚΚΑ παρέχει άμεση ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε ενήλικες σε κρίση, μεταξύ άλλων σε περιπτώσεις βίας. Σε άμεσο κίνδυνο, κάλεσε το 112 ή το 100.

Δεν μπορεί να σώσει κάθε σχέση. Μερικές σχέσεις τελειώνουν, και μερικές φορές αυτό είναι το σωστό. Αν περνάς έναν χωρισμό, το «30 Ημέρες Μετά τον Χωρισμό» γράφτηκε γι' αυτή την περίοδο.

Ο βασικός κορμός του βιβλίου έχει 21 κεφάλαια σε τρεις ενότητες. Συνοδεύεται από την εισαγωγή, το τετράδιο και τα κεφάλαια αναφοράς:

1. Δες (Ημέρες 1–7): γιατί φθείρονται οι σχέσεις, γιατί οι μικρές στιγμές μετράνε περισσότερο από τις μεγάλες, η καλή ματιά στον άλλον, ο τρόπος που απαντάς στα καλά νέα, το «ευχαριστώ» και το κινητό ανάμεσά σας. Η ενότητα κλείνει με τον χάρτη της σχέσης σας.
2. Διαφώνησε καλύτερα (Ημέρες 8–14): γιατί ο καβγάς δεν είναι εχθρός, πώς ζητάς αλλαγή, τι κάνει η κούραση στους καβγάδες, το διάλειμμα όταν φουντώνει, η ματιά του τρίτου, η συγγνώμη και η συγχώρεση, η στήριξη που φτάνει στον άλλον.
3. Κράτα ζωντανό (Ημέρες 15–21): κάτι καινούργιο μαζί, το γέλιο, το άγγιγμα και η επιθυμία, οι δουλειές του σπιτιού, οι μεγάλες αλλαγές, πότε χρειάζεστε βοήθεια, και το δικό σας σύστημα.

Οι «ημέρες» είναι στάσεις ανάγνωσης. Μπορείς να μείνεις περισσότερο σε όποια σε αφορά ή να κάνεις παύση.

Οι σχέσεις έχουν μελετηθεί πολύ, με ζευγάρια που παρακολουθήθηκαν για χρόνια, με βιντεοσκοπήσεις καβγάδων, με ημερολόγια. Όπου αναφέρεται μια μελέτη, θα δεις σε παρένθεση τον ερευνητή και τη χρονιά, και τα πλήρη στοιχεία στο τέλος. Θα δεις επίσης τα όριά της. Μερικές δημοφιλείς ιδέες για τα ζευγάρια, όπως ότι «όλα λύνονται με σωστή επικοινωνία», είναι πιο αμφίβολες απ' όσο ακούγονται. Θα το δούμε στην Ημέρα 8.

Κάθε κεφάλαιο έχει:

• Ένα σύντομο κείμενο: κάτι να δεις.
• Ερωτήσεις για σήμερα, που βοηθά να τις απαντάς γραπτά, ή να τις συζητάτε.
• Μια λίστα με το σημερινό βήμα: κάτι μικρό να δοκιμάσεις.

Στην πλήρη πρόσβαση του βιβλίου, η εφαρμογή σού δίνει χώρο για σημειώσεις που αποθηκεύονται αυτόματα, και κουτάκια για τα βήματα. Όλα συγκεντρώνονται στη σελίδα «Οι σημειώσεις μου», από όπου μπορείς να κατεβάσεις και το PDF. Οι σημειώσεις σου είναι προσωπικές και δεν κοινοποιούνται στον άνθρωπό σου. Αν μοιράζεστε συσκευή ή λογαριασμό, πρόσεξε ποιος μπορεί να τις ανοίξει, μαζί με το PDF που κατεβάζεις.

Θα βρεις και σύντομες ιστορίες. Είναι ενδεικτικές και τα πρόσωπα φανταστικά. Αρκετές ακολουθούν τη Δήμητρα και τον Αλέξη, μαζί εννιά χρόνια, με δύο παιδιά, δύο απαιτητικές δουλειές και μια σχέση που έχει γίνει, όπως λέει η Δήμητρα, «μια πολύ καλή συνεργασία». Θα τους δεις να ξαναβρίσκουν, σιγά σιγά, κάτι από αυτό που είχαν. Οι ιστορίες δίνουν μορφή στις ιδέες. Δεν είναι αποδείξεις ότι μια τεχνική λειτουργεί για όλους.

Σε μερικά κεφάλαια υπάρχουν και πλαίσια «Από τη δική μου εμπειρία», με προσωπικές εμπειρίες του συγγραφέα.