Γιατί σβήνουν οι στόχοι

Σκέψου έναν στόχο που είχες κάποτε και δεν προχώρησε όπως περίμενες. Ίσως να τον ήθελες πολύ και να είχες σκεφτεί συχνά τη ζωή σου μετά την επίτευξή του. Κάπου, όμως, η πρόθεση δεν έγινε πράξη ή η πράξη δεν βρήκε συνέχεια. Στην ψυχολογία αυτό περιγράφεται ως το κενό ανάμεσα στην πρόθεση και στη συμπεριφορά.

Στα πρώτα επτά κεφάλαια θα δούμε τι μπορείς να αλλάξεις στην επιλογή και στη διατύπωση του στόχου, πριν οργανώσεις το καθημερινό σχέδιο. Ξεκινάμε από όσα συνέβησαν στις προηγούμενες προσπάθειες, ώστε η επόμενη να μη στηρίζεται μόνο σε μια νέα υπόσχεση προς τον εαυτό σου.

Δύο ερευνητές συγκέντρωσαν δεκάδες πειράματα στα οποία οι επιστήμονες είχαν καταφέρει να αλλάξουν την πρόθεση των ανθρώπων: να τους κάνουν να θέλουν περισσότερο να γυμναστούν, να ανακυκλώσουν, να μελετήσουν. Το ερώτημα ήταν απλό: όταν αλλάζει το «θέλω», αλλάζει και το «κάνω»;

Μια μέτρια έως μεγάλη αλλαγή στην πρόθεση συνδεόταν κατά μέσο όρο με μια μικρή έως μέτρια αλλαγή στη συμπεριφορά (Webb και Sheeran, 2006). Η ισχυρότερη πρόθεση, λοιπόν, μπορεί να βοηθά, χωρίς να λύνει από μόνη της τη συνέχεια της προσπάθειας. Αξίζει να κοιτάξεις και τι διάλεξες, πώς το σχεδίασες και τι συμβαίνει όταν οι συνθήκες αλλάζουν.

Συχνά ένας στόχος δεν χάνεται σε μια μεγάλη στιγμή αποτυχίας, αλλά σβήνει σε μικρά σημεία που επαναλαμβάνονται:

• Στην αρχή: ο στόχος είναι θολός («να γυμνάζομαι περισσότερο») και δεν ξέρεις από πού να ξεκινήσεις.
• Στη στιγμή της πράξης: έρχεται η ώρα, υπάρχει κούραση ή μια άλλη απαίτηση, και το επόμενο βήμα δεν είναι ξεκάθαρο.
• Στη μέση: ο ενθουσιασμός έχει πέσει και το τέλος φαίνεται ακόμη μακριά.
• Μετά από μια αστοχία: χάνεται ένα βήμα και δεν έχεις τρόπο να επιστρέψεις, οπότε η διακοπή μεγαλώνει.

Το βιβλίο έχει εργαλεία για αυτά τα σημεία. Δεν είναι, όμως, κάθε δυσκολία θέμα τεχνικής: μπορεί να μην υπήρχε αρκετός χρόνος, κατάλληλη υποστήριξη ή χώρος για τον στόχο στις συνθήκες σου. Σήμερα θα παρατηρήσεις τι συνέβη στις δικές σου προσπάθειες, χωρίς να απαιτήσεις μια έτοιμη λύση για όλα.